Amerika’daki Cinayetler

Daha önce Fransa’da işlenen cinayetler (Charlie Hebdo’ya saldırı), Dünya basınında büyük yer tutmuştu. Birçok ülke lideri, bu cinayetleri kınayan açıklamalar yapmıştı. Bu hafta ise şiddet üç Müslüman gence yöneldi ve bu sefer cinayetin yeri Amerika oldu. Öldürülen üç gencin Suriye’den göç etmiş bir ailenin Amerika’da doğmuş çocukları olması olayın siyasi bir yönü olduğu düşüncesini akıllara getirdi. Bundan dolayı da, Amerikan basınında bu cinayetlerin dini inanç farklılıklarından kaynaklanan nefrete dayalı bir sebepten kaynaklanıp kaynaklanmadığı tartışılmaya başlandı. Öldürülen üç gencin cenazesine binlerce kişi katılması ve cami sığmadığı için cenaze namazının dışarıya taşınması, halkın bu cinayetlere karşı tepkisini ve cinayetleri bireysel saldırı değil de ortak değerlere saldırı olarak değerlendirdiğini göstermektedir.

Fransa’da ve Amerika’daki iki cinayet arasındaki benzerlik, Fransa’daki cinayetin İslam’a ile Müslümanlara mal edilmeye çalışılması; Amerika’daki cinayetin ise Hristiyanlar ile Hristiyanlığa mal edilmeye çalışılmasıdır. Şüphesiz ki, bir ya da birkaç Müslümanın işleği bir cinayetten tüm Müslümanlar sorumlu hale gelmeyeceği gibi bir ya da birkaç Hristiyan’ın işlediği cinayetlerden de tüm Hristiyanlar sorumlu hale gelmez. Çünkü suç, sadece suçu işleyen veya işleyenleri sorumlu hale getirir prensibi, tüm doğru dini inançların genel bir inanç prensibidir. Bundan dolayı da, insan haklarına duyarlı her insan hangi inanca bağlı olursa olsun, bu tür saldırılara ve saldırılar üzerinden yaygınlaştırılmaya çalışılan nefret söylemlerine karşı, insanlığın otak sorumluluğu gereği birlikte tepki göstermelidir.

Cumhurbaşkanı Sayın Erdoğan’ın ABD Başkanı Obama ve de farklı liderlere yaptığı Amerika’da üç Müslüman gencin öldürülmesinin kınanması çağrısı, olaya uluslararası bir boyut kazandırdı. Nitekim ABD Başkanı Sayın Obama bir açıklama yaparak ABD’nin özgürlüklere verdiği önemi vurgulayıp, din, ırk ya da cinsiyet farkının hiçbir şekilde insan hakkı ihlalleri için gerekçe olamayacağına belirtti. Bu açıklama genel anlamda doğru bir yaklaşımı ifade etmektedir. Ancak ABD’nin güç eksenli politikalarının yarattığı tahribatlardan dolayı yapılan eleştirileri tamamen geçersiz kılmamaktadır. Aksine ABD’ye, Dünya barışının korunmasında daha yüksek bir sorumluluk yüklemektedir. Tabii ki Dünya barışının korunmasında, ABD ve muhaliflerini eleştiren Müslümanlara da güçleri ölçüsünde, insan haklarının korunmasında sorumluluk düşmektedir.

Bir ilahiyatçı olarak benim en fazla dikkatimi çeken, Fransa ve ABD’deki cinayetlerin dini inançlar ile bağlantılı olarak yorumlanarak nefret söylemlerinin yaygınlaştırılması için belli merkezlerce kullanılmasına rağmen din adamlarının bu konulara siyasiler kadar önem vermemeleridir. Bu durum, din adamlarının insan hak ve hürriyetlerine yeteri kadar önem vermedikleri ya da siyasi baskı altında oldukları için seslerini çıkaramadıkları şeklinde düşüncelerin oluşmasına yol açmaktadır.

Bence din ile ilişkilendirilen cinayetlere siyasilerden daha çok din adamları önem vermelidir. Bunu yapmadıkları müddetçe, din adamları bu tür siyasi söylem kazanan cinayetlerin günahlarından da sorumluluk taşıyacaklardır. Bu tür cinayetler, merhametli ve adaletli yaratıcı inancına ters düşmektedir. Dolayısıyla da cinayetlere dini bir kisve giydirmeye çalışmak, Allah’ın rahmeti ve adaletini inkâr etmek bir başka ifade ile Allah’a iftira atmak demektir. Rahmet ve adalet değerleri üzerine kurulmuş olan hiçbir inanç nefsi müdafaa hakkı dışında hiçbir öldürmeyi meşru sayamaz. Eğer bir inanç, sırf inanç farklılığından dolayı başkalarının hak ve hürriyetlerini ihlal etmeyi meşru kabul ediyor ise bu inanç değil; inanç istismarı demektir.

Özellikle çağımızda yükselen kapitalizm doğal olarak dini inançların yorumlarını da etkisi altına almış; dinin ahlaki yorumlarını etkisiz kılarak çıkarcı ve baskıcı yorumların öne çıkmasını sağlamıştır. Bu durum dini inançların hem iç siyasi çatışmaların hem de dış siyasi çatışmaların meşrulaştırıcı aracı haline getirildiği eleştirilerini gündeme getirdi. Ancak bu tür cinayetlerin özünde dini inanç farklılıkları değil; dini inanç farklılıkları üzerinden yürütülmeye çalışılan çıkar çatışmaları politikalarıdır. Hiç bir doğru inanç, başkasının işlediği bir suçtan dolayı o suça doğrudan karışmamış başka birisini sorumlu tutamaz. Çünkü her insan sadece kendi eylem ve söylemelerinin sorumluluğunu taşır. Bu, Kuran-i Kerim’in de birçok yerinde defalarca vurgulanmış bir inanç prensibidir.

Din İşleri Başkanlığı görevinden, siyasilerin yasa ve ahlak dışı isteklerine uymadığım için iftira atılarak alınan birisi olarak, siyasetin dine ve din adamlarına nasıl baktığını yaşayarak öğrendim. Dini kurumlar siyasetin olumsuz etkisinden korunacakları şekilde yeniden yapılandırılmadığı ve din adına konuşan insanlar, temel insan hak ve hürriyetlerinin korunması konusunda, işbirliği yapmadığı ve de herkesten daha da duyarlı davranmadığı sürece, insanlık dışı eylemlerini meşrulaştırmak için Allah’ın adını kullanmak isteyenlerin yarattığı vahşetten insanlar kurtulamayacaktır.

Alexis Çipras’ın Güney Kıbrıs Ziyaretinden İzlenimler

Türkiye devlet geleneğinde olduğu gibi Yunanistan’da da seçilen hükümet yetkilileri ilk ziyaretlerini Kıbrıs’a yapmaktadır. Bu ziyaretler, Kıbrıs sorununun ülke dış politikalarının birinci sırasında yer aldığı mesajını vermektedir. Her nedense hem Türkiye hem de Yunanistan Kıbrıs sorununu ülke dış politikalarının birinci sırasına koymalarına rağmen, çözüm yönünde ciddi hiçbir adım atılamamaktadır. Bunun iki sebebi olabilir. Bunlardan birincisi tarafların ya birisi ya da her ikisinin de çözüm yönünde samimi olmaması, diğeri ise sorunun halkların ve garantörlerin iradesini aşan global düzeyde bir sorun olmasıdır. Basına yansıyan açıklamalara baktığımızda, zaman zaman tarafların birbirlerini samimiyetsizlikle suçladıklarını görürüz. Ancak şüphesiz ki, Türk tarafı Annan Planı’na “evet” diyerek çözüm yönündeki samimiyetini ortaya koymuştur.

Türk tarafının çözüm yönündeki iradesindeki samimiyeti, Sayın Talat’ın izlediği politika ve de gösterdiği gayret ile AKP’nin Talat dönemindeki dış politikasının uyuşması etkili olmuştu. Tabii o dönemlerde AKP, Türkiye’nin yıllarca iç ve dış siyasetinde tıkanma noktasına gelen birçok soruna cesaretle el atmış ve hem Türkiye için hem de bölge için bir umut kaynağı olmuştu. Türkiye de başarı rüzgârları adeta bir Arap Baharı etkisi yaptı. Ancak çok fazla zaman geçmeden hem Türkiye hem de bölgenin tarihten gelen hastalıklı bazı fikir, inanç ve ideolojileri tekrar siyaset üzerindeki etkisini göstermeye başladı ve Ortadoğu’da askeri darbe ve çatışmalar tekrar hız kazandı. Bunun bir sonucu olarak sıra ile Libya, Mısır ve Suriye krizleri patlak verdi. Bu istikrarsızlık Türkiye’nin hem iç hem de dış siyasetinde bir takım kırılmalara yol açtı. Doğal olarak Kıbrıs sorunu da bundan nasibini aldı ve almaya devam etmektedir. Bu istikrarsızlık ortamı içerisinde dini inançlar manipülasyon için bolca istismar edildi ve inançlar üzerinden düşmanlıklar körüklendi.

Yunanistan’da inanç ve geleneklerine bağlı olan Yunan halkının hem inanç ve geleneklerine hem de Avrupa Birliği’nin kararlaştırdığı politikalara karşı çıkan bir lideri iktidara getirmiş olması, Yunanistan ve bölge politikalarında ciddi değişimler olabileceği tartışmalarını gündeme getirmeye bşaladı. İlk bakışta Sayın Çibras’ın zaferi kültürel anlamda Rusya ile yakınlaşma olarak yorumlanabilir. Bilindiği üzere hem Yunanistan hem de Rusya Hristiyan Ortodoks kuşağının en güçlü halkalarını oluşturmaktadır. Bu inanç yakınlığının yanı sıra Rusya ve Yunanistan arasında kraliyete dayanan bir soy bağı da bulunmaktadır. Bu yüzden iki ülke ilişkileri genellikle birbirine paralel bir seyir izlemektedir.

Türkiye’nin dış siyaseti ise daha çok Amerika Birleşik Devletleri’nin siyasi çizgisine yakın bir seyir izlemektedir. Bu durum doğal olarak Kıbrıs sorununu da çözüm şeklini etkilemektedir. Bilindiği üzere, Annan Planı’na Türk tarafı “evet” dedikten sonra, o dönemin BM Sekreteri Sayın Annan’ın hazırladığı raporun BM’de görüşülmesini Rusya veto etmişti. Eğer Rusya raporun görüşülmesini veto etmemiş olsaydı, büyük ihtimal Kıbrıs sorunu büyük oranda çözülmüş olacaktı. Bu durum Kıbrıs sorununun sadece Türk-Yunan güç dengeleri açısından değil aynı zamanda Rusya-ABD güç dengeleri açısından da önemli olduğunu göstermektedir.

Rusya’nın AB ile yaşadığı Ukrayna krizi ise Kıbrıs sorununu Rusya-AB güç dengeleri açısından daha önemli hale getirdi. Tüm bu siyasi dinamikleri dikkate aldığımızda, Kıbrıs sorununun çözümünün sadece Kıbrıs Türk halkı ve Rum halkının geleceğini değil, global düzeydeki bir çok politik dengeyi de değiştireceği anlaşılmaktadır.

Çibras’ın basına Kıbrıs ziyareti esnasında verdiği mesajlara bakıldığında, eski geleneksel çizgiden pek saptığı söylenemez. Geleneksel çizgiden sapılan tek husus, Rum kesimine yaptığı ziyarette Türk sivil toplum temsilcilerini de dâhil etmesidir. Bu bir iyi niyet göstergesi olarak değerlendirilebilir; ancak belirttiğim ölçekteki ulusal ve uluslararası etkilere sahip bir Kıbrıs sorunu için hiçbir şeydir.

Sonuç olarak şunu söyleyebiliriz ki, Kıbrıs sorunu, dini ve dili farklı olduğu için kavga etmiş iki halkın tekrar bir araya getirilememesi sorunu değil uluslararası sermaye ve siyasi güçlerin rekabetinin yarattığı global bir sorundur. Akdeniz’de çıkan gaz rezervleri sonrası ortaya çıkan tablo bu gerçeği bir kez daha gözler önüne sermiştir. Daha öz bir ifade ile Kıbrıs sorunu fillerin çimler üzerindeki savaşı olduğu bir kez daha görülmüştür. Doğal olarak, filler bu kavgadan bıkmadan ya da ortak bir menfaat oluşturmadan Kıbrıs sorununun çözülmesi olası gözükmemektedir. Onun için biz, Kıbrıs sorununa takılıp, günlük yaşamımızı daha güzel hale getirmek için yapmamız gerekenleri ihmal etmemeye bakalım.

Daha özet bir ifade ile Kıbrıs sorununun çözümü demek, Türkiye, Yunanistan, AB, BM ve Rusya hattında oluşan birçok çatışmacı politikanın değişmesi demektir. Kıbrıs sorununun çözülmesi bu yüzden zannedilenden daha fazla önem taşımaktadır. Çünkü Kıbrıs sorununun çözümü demek, global düzeyde yeni bir barış anlayışının yeniden oluşması demektir.

http://www.havadiskibris.com/Yazarlar/yusuf-suicmez/alexis-cipras-in-guney-kibris-ziyaretinden-izlenimler/6730

yusuf

Yunanistan Seçimleri ve Kıbrıs Müzakereleri

Yunanistan’da yapılan seçimleri radikal sol olarak nitelenen Syriza Partisi kazandı. Syriza ılımlı ve radikal sol grupların bir araya gelmesi ile oluşmuş bir koalisyondur. Koalisyonun lideri ise Synaspismos’un eski lideri Aleksis Çipras’tır. Çipras’ın zaferi Avrupa’da bazı tepkilerin doğmasına neden oldu. Çünkü Çipras’ın, Troyka’nın Yunanistan’a dayattığı politikalara karşı çıkarak zafere ulaşması, doğal olarak Avrupa içinde bir çatlak oluşuyor söylemlerini gündeme getirdi. Hatta bazı AB karşıtları Çipras’ın zaferini Yunanistan’ın Avro’dan hatta AB’den çıkmak için bir adım gibi değerlendirdiler. Ancak Çipras’ın açıklamaları, bu tür söylemlerin geçersizliğini ortaya koydu.

Yunanistan’da yaşanan ekonomik krizde Yunanistan-Rusya ilişkilerinin de etkili olduğu kanaatindeyim. Nitekim Yunanistan’daki kriz, Rusya-AB krizinin yaşandığı dönemde gündeme gelmeye başladı. Tabii Yunanistan’ın ekonomik ve siyasi geleceğini etkileyecek en önemli etkenlerden birisi de Türkiye ile olan ilişkileridir. Tabii ki Türkiye ilişkilerinin en önemli unsuru da Kıbrıs sorunudur. Bundan dolayı da Türkiye-Yunanistan ilişkilerinin seyri, müzakere sürecinin kaderini de belirleyecektir. Yunanistan, Türkiye’nin AB üyeliğini destekler gibi gözükse de özellikle Kıbrıs sorunu üzerinden Türkiye’yi sıkıştırmaya devam etmektedir. Bundan dolayı, Yunanistan’daki siyasi değişimin Kıbrıs sorununa yansımalarını da yakın zamanda görmeye başlayacağız. İlişkilerin olumlu yönde gelişmesi durumunda çözüm yönünde gayretler artacak, aksi durumda ise ayrılıkçı politikalar gündeme daha da yoğun olarak gelmeye başlayacaktır.

Çipras’ın radikal sol söylemeleri, evrensel solun emek ve halkların kardeşliği gibi ana politikalarına uygun olarak gelişmesi durumunda, ilişkilerde bir düzelme olması ve müzakerelerin tekrar başlayıp bir çözüme ulaşılması zemini güçlenecektir. Bunun dışında bir gelişmenin olması durumunda ise Ada’da bölünmeye gidilmesi kaçınılmaz olacaktır.

Tabii KKTC’deki Cumhurbaşkanlığı seçimleri ile Türkiye’de yaklaşan genel seçimler doğal olarak Kıbrıs sorunu ile ciddi şekilde ilgilenilmesini zorlaştıracaktır. Doğal olarak en az 1 yıldan önce Kıbrıs sorunu ile ilgili ciddi bir gündemin oluşması oldukça zordur. Buna rağmen Kıbrıs sorunu, hem KKTC’deki Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde hem de 2015 Türkiye genel seçimlerinde iç siyasetin malzemesi olmaya devam edecektir.

Tabii KKTC’de Cumhurbaşkanlığı seçimleri sürecine girilmişken, Kıbrıs sorununun tartışılmasının iç siyasi tartışmaları manipüle etme riski taşımaktadır. Yakın bir dostum, KKTC seçimleri döneminde Kıbrıs sorununu tartışmak ve yazmanın, KKTC halkının gerçek sorunlarının tartışılmasını engellediği gerekçesi ile beni eleştirdi. Bu yüzden, Kıbrıs sorununu tartışırken, halkın gerçek gündemi olan iç gelişmeleri manipüle etmemeye dikkat etmek gerekmektedir.

http://www.havadiskibris.com/Yazarlar/yusuf-suicmez/yunanistan-secimleri-ve-kibris-muzakereleri/6667

yusuf