Rumlar Enosis İstiyor mu?

Kıbrıs siyasi tarihinin en önemli söylemlerinden birisi de Rumların ENOSİS yani Yunanistan ile birleşmek istediği söylemidir. Hatta Türkiye Cumhuriyeti’nin 1974 harekatına sebep olan EOKA B’nin askeri darbe girişiminin bile ENOSİS’i gerçekleştirmek için olduğu ileri sürülmektedir. Bundan da öte Başpiskopos Makarios’un esas niyetinin Enosis olduğu da iddia edilmektedir.

Yaptığım araştırmada EOKA’nın bölünmesi sonrası, EOKA B’nin Makarios’a karşı düzenlediği askeri darbenin esas amacının Enosis olduğu ancak Makarios’un ilk başlarda bu tür söylemleri olsa da darbenin düzenlendiği dönemlerde böyle bir niyeti olmadığı; tam aksine Enosis’e karşı çıktığı için bu askeri darbenin gerçekleştiği kanaatine ulaştım.

Bugün ise Enosis söylemi artık adadaki bölünmüşlüğün gerçekleşmesi ve de Kıbrıs Cumhuriyeti’nin AB’ye girişi sebebiyle güncelliğini yitirmiş gözükmektedir. Yeni siyasi konjonktürde bir enosisten bahsedilecekse, bu ancak Güney Kıbrıs’ın Yunanistan ile birleşmesi şeklinde ileri sürülebilir; Kıbrıs’ın tümünün Yunanistan’a bağlanması olarak değil. Peki, Güney Kıbrıs halkının yeni siyasi konjonktürde Yunanistan ile birleşme arzusu var mı? Kamuoyu yoklamalarına bakıldığında bu sorusunun cevabının “hayır” olduğu anlaşılmaktadır.

Peki, Güney Kıbrıs Yunanistan ile birleşse, Kuzey Kıbrıs’ın siyasi ve hukuki durumu ne olur? Bence bu durumda Kuzey Kıbrıs’ın tanınma ya da Türkiye ile birleşmesi yönünde karar vermesinin önü açılır. Tabii Kuzey Kıbrıs Türk halkının Güney Kıbrıs halkı gibi Türkiye ile birleşme arzusu var mı? Bunun da cevabı mevcut şartlarda “hayır” olarak gözükmektedir.

Sonuç olarak hem Kuzey hem de Güney halklarının anavatanlarla en azında mevcut siyasi konjonktürde birleşmeleri imkânsız gözükmektedir. O halde önlerinde tek seçenek olarak ortak bir çözüme gitmek kalmaktadır. Bu durumda da tarafların neden böyle bir çözüme gidemedikleri sorusunun cevabını aramak lazımdır. Tabi bu soruya tek bir cevap verilemeyeceği yaşanan tartışmalardan anlaşılmaktadır.

Kimilerine göre, aslında tarafların anlaşma yönünde gerçek bir istekleri yoktur; ancak uluslararası tepkileri azaltmak için anlaşmak istiyor gibi görüntü veriyorlar. Başka bir görüşe göre ise aslında Güney ve Kuzey anlaşmaya hazır ancak anavatanlar bu konuda tarafları serbest bırakmadıkları için anlaşma olmamaktadır. Bir diğer yoruma göre de, aslında anavatanların da ötesin ABD ve Rusya’nın arasındaki rekabet, çözümün oluşmasını engellemektedir.

Hazır Cumhurbaşkanlığı seçimlerine katılacak 7 adayın ismi kesinlik kazanmışken, adayların artık Kıbrıs sorununun çözümü ile ilgili ciddi bir planları varsa bunu açık şekilde halk ile paylaşmaları gerekmektedir. Umarım adaylarımız bu konularda da düşüncelerini net olarak paylaşırlar ve vatandaşlar oy kullanırken hangi siyasi projeye oy verdiklerini net olarak görerek oy kullanırlar.

http://www.havadiskibris.com/Yazarlar/yusuf-suicmez/rumlar-enosis-istiyor-mu/7109

yusuf