The PROMISED LAND as the RELIGIOUS BACKROUND of the PALESTINIAN QUESTION (الأرض الموعود)

The belief in the Promised Land is a belief that is mostly known in our geography in connection with Judaism. However, this belief exists not only in Judaism, but also in Christianity, Hinduism and Buddhist faiths, albeit in different forms. In addition, although this belief has a religious nature, its political and cultural effects are much greater.

In Hinduism, there is a belief in the holy land similar to the Jewish faith. In Hinduism, belief in the holy land is often associated with Hindu nationalism. According to this belief, the historical and cultural boundaries of India encompass the region where Hinduism was born and spread. This region is sometimes referred to as Akhand Bharat (Undivided India) or Bharatvarsha. The boundaries of this region are not precisely defined, but it is generally accepted that it stretches from the east of Afghanistan to the west of Myanmar, from the south of Tibet to the north of Sri Lanka. The origin of this belief is based on legends in Hindu mythology and sacred texts. In Hinduism, as in Judaism, Ram Rajya (Rama’s Kingdom), where Rama, one of the nine avatars of the god Vishnu, reigns, describes the ideal state. The borders of this state are the same as the Kingdom of Kosala, which was ruled by Rama’s father, King Dasharatha. The Kingdom of Kosala forms part of the Indian state of Uttar Pradesh today.

In Hinduism, there is also a reference to Mount Kailash, a sacred mountain guarded by the Goddess Bharati (the national personification of India) and inhabited by the God Shiva. Mount Kailash is located in the present-day Tibet Autonomous Region of China. Hindu nationalists claim that Mount Kailash is also part of India. These beliefs have had and are making significant impacts on the formation of India’s political identity and paradigm. When we consider that Zionism, which developed within the Judaic faith, is also associated with the name of a mountain, it becomes possible to talk about a religious and political symbolism.

Some Buddhist schools, on the other hand, believe in the Pure Land, a spiritual realm where it is very easy to become enlightened. The most famous of these sites was created by a buddha named Amitabha. This belief is partly similar to our belief in the Kaaba and Mecca. Amitabha lived in ancient times as a bodhisattva named Dharmakara. In Buddhist thought, a bodhisattva is a person who is dedicated to helping all sentient beings achieve Buddhahood. The Sanskrit word Bodhisattva is made up of the words “enlightenment (‘bodhi’) and truth (‘sattva’)”. It is believed that those who are reborn in this area will be freed from suffering. However, this area is considered open to anyone who wants to be enlightened, and no ethnic conditions are put forward. Although there are many different branches of Buddhism, we have not found any information about a promised land belief on an ethnic basis.

The belief in the promised land is based on Abram (Prophet Abraham) in the Torah. Although it is not clear exactly when Prophet Abraham lived, it is estimated that he lived around 2000 BC. In the Torah, it is stated that the promised land was given to the descendants of Prophet Abraham. Although there is no clear date for the transformation of the Torah into a written text, when we consider that it was written between 1500-400 BC, it is understood that it was written about five hundred years after the death of Prophet Abraham. Considering the change in the alphabet and writing styles, it is exceedingly difficult to talk about the originality of these texts. When we look at the writing process and linguistic characteristics of the Torah, it is possible to see the traces of periodical political and cultural factors. At the time when the Torah was written, the concept of god was used in two different senses. One of them is the creator, and the other is the one who holds power and authority. Those who hold power and authority are the kings who have power in general, and in the process of writing the Torah, the concept of god was mostly used for god kings. In this respect, the belief in the promised land must have been formed as a result of the writers of the Torah rewriting the historical events with a religious fiction while writing down the events of that period. In fact, this situation can be considered as a deviation from the belief in the abstract creator, which was the belief of Prophet Abraham. Looking at the events from a religious point of view, it should not have been difficult to make such a formulation, since it is thought that all events are somehow connected with the divine will. However, while writing down these events, the distinction between divine will and divine consent was not taken into account. As a result of this, there was a problem of relativity to God regardless of the rightness or injustice of events. The Promised Land and all similar beliefs are the result of such misperceptions, apart from political abuse. In fact, as pointed out in the Qur’an, Prophet Abraham is the symbolic figure of reaching the abstract belief in God from the concrete belief in God by thinking about the universe. However, the abstract belief in God is an inherent perception in Islamic thought. Therefore, it is incompatible with the general teaching of Islam to claim that the abstract belief in God began with the Prophet Abraham.

The belief in the Promised Land is also an important subject of Christian theology. Although the subject of the Promised Land is found in the Bible, a very different approach has been put forward regarding the descendants and heirs of the Prophet Abraham. According to this approach, the heirs of Abraham are those who are subject to Jesus, as stated in Galatians 3:29. The relevant part reads: “If you belong to Christ, you are a descendant of Abraham, and according to the promise you are an heir.”

According to the majority of Muslim thinkers, the heirs of Prophet Abraham are Ismail, the son of Prophet Abraham, who is believed to be the descendant of the Arabs. With this connection, they consider themselves the heirs of Prophet Abraham. Considering the belief that Hagar, the wife of Prophet Abraham, was a Turk, it can be said that Turks are also the heirs of Prophet Abraham.

There is also no consensus on the boundaries of Prophet Abraham’s inheritance as a land. Because, according to the Torah, God made different covenants with the descendants of Abraham at different times. According to one view, there is also India in these lands. The Torah-promised land we have includes an area stretching from the Nile River in Egypt to the Euphrates River in Turkie (Genesis 15:18). It seems that the belief in the promised land has changed according to historical and political conditions.

As a matter of fact, Mormons, one of the Christian religious groups, tried to show the American lands as the promised land in order to legitimize the occupation of America. According to the Mormons, the promised land is the American continent. Mormons believe that the second coming of Jesus will take place in America and that it is a holy place chosen by God. According to Mormon belief, a man named Lehi, a descendant of Abraham, left Jerusalem in 600 BC and immigrated to America. Although the Qur’an emphasizes the promised land, no information is given about its borders, and it is stated that this promise is not based on an ethnic justification, but on a state of faith, and therefore the heirs of the earth are righteous people (Anbiya 105). In addition, it is not possible to assert an ethnic superiority in the Islamic faith. When we consider that the essence of all these beliefs is Islam, and that the essence of Islam is the guiding laws that Allah has placed on the nature of man and the universe with His creation, it is clear that such a belief or interpretation cannot be defended within Islamic thought. In the light of all these explanations, when we look at the general principles of justice and morality in the Torah, the Bible or the Qur’an, it is not possible to interpret the belief in the promised land in a way that legitimizes policies that legitimize unjust occupations. When such a claim is evaluated in the light of today’s principles of international law, it is clear that it contradicts the rules of international law. In addition, such beliefs and policies related to these beliefs have made humanity pay a very heavy price, as seen in the past and today, and have led to the destruction of the general moral principles of religion. As a result, it is not possible to resolve the Palestinian-Israeli conflict based on interpretations contrary to the general nature of all religions and humanity. This problem needs to be solved in the light of the general moral rules of religions and the generally accepted jus cogens rules of international law.

Filistin Sorununun Dinsel Arkaplanı olarak Vadedilmiş Topraklar (Promised Land, الأرض الموعود)

Vadedilmiş toprak inancı bizim coğrafyamızda daha çok Yahudilik ile bağlantılı olarak bilinen bir inançtır. Ancak bu inanç sadece Yahudilikte değil, aynı zamanda, Hristiyanlık, Hint ve Budist inançlarında da farklı şekillerde de olsa vardır. Ayrıca bu inanç dini bir nitelik taşısa da politik ve kültürel etkileri çok daha fazladır.

Hinduizm’de de Yahudi inancına benzer bir kutsal toprak inancı bulunmaktadır. Hint inançlarında kutsal topraklar inancı genellikle Hindu milliyetçiliği ile ilişkilendirilir. Bu inanca göre, Hindistan’ın tarihi ve kültürel sınırları, Hinduizm’in doğduğu ve yayıldığı bölgeyi kapsamaktadır. Bu bölge, bazen Akhand Bharat (Bölünmemiş Hindistan) veya Bharatvarsha olarak adlandırılır. Bu bölgenin sınırları kesin olarak belirlenmemiştir, ancak genellikle Afganistan’ın doğusundan Myanmar’ın batısına, Tibet’in güneyinden Sri Lanka’nın kuzeyine kadar uzandığı kabul edilir. Bu inancın kökeni, Hindu mitolojisinde ve kutsal metinlerinde geçen efsanelere dayanmaktadır. Yahudilikte olduğu gibi Hinduizm’de de Tanrı Vishnu’nun dokuz avatarından biri olan Rama’nın hüküm sürdüğü Ram Rajya (Rama’nın Krallığı) ideal devleti anlatır. Bu devletin sınırları, Rama’nın babası Kral Dasharatha’nın yönettiği Kosala Krallığı ile aynıdır. Kosala Krallığı ise günümüzde Hindistan’ın Uttar Pradesh eyaletinin bir bölümünü oluşturmaktadır.

Hinduizm’de ayrıca, Tanrıça Bharati’nin (Hindistan’ın ulusal kişileştirmesi) koruduğu ve Tanrı Shiva’nın yaşadığı kutsal bir dağ olan Kailash Dağı’na da atıf yapılır. Kailash Dağı, günümüzde Çin’in Tibet Özerk Bölgesi’nde bulunmaktadır. Hindu milliyetçileri, Kailash Dağı’nın da Hindistan’ın bir parçası olduğunu iddia etmektedirler. Bu inançlar Hindistan’ın siyasi kimlik ve paradigmasını oluşmasında önemli etkiler yapmış ve yapmaktadır. Yahudilik inancı içinde gelişmiş olan siyonizmin de bir dağ adı ile bağlantılı olduğunu dikkate aldığımızda dini ve siyasi bir sembolizmden bahsedilmesi de mümkün hale gelmektedir.

Bazı Budist okulları ise aydınlanmanın çok kolay olduğu bir ruhsal alan olan Saf Toprak’a inanır. Bu alanlardan en meşhuru Amitabha adlı bir buda tarafından varedilmiştir. Bu inanç Kısmen bizdeki Kabe ve Mekke inancına benzemektedir. Amitabha, çok eski zamanlarda Dharmakara adlı bir bodhisattva olarak yaşamıştır. Bodhisattva, Budist düşüncede kendini tüm duyarlı canlıların Budalığa ulaşmasına yardımcı olmaya adamış kişidir. Sanskritçe Bodhisattva kelimesi “aydınlanma (‘bodhi’) ve gerçek (‘sattva’)” kelimelerinden oluşmuştur. Bu alanda yeniden doğanların acı çekmekten kurtulacağına inanılır. Ancak bu alan aydınlanmak isteyen herkese açık kabul edilmekte, etnik bir şart ileri sürülmemektedir. Budizm’in çok farklı kolları olsa da etnik temelde vadedilmiş bir toprak inancına dair bilgiye ulaşmadık.

Vadedilmiş toprak inancı Tevrat’ta ise Avram (Hz. İbrahim)’e dayandırılmaktadır. Hz. İbrahim’in tam olarak ne zaman yaşadığı net olmamakla beraber M.Ö. 2000 yıllarında yaşadığı tahmin edilmektedir. Tevrat’ta vadedilmiş toprakların Hz. İbrahim’in soyuna verildiği ifade edilmektedir. Tevrat’ın yazılı metne dönüşmesi konusunda net bir tarih söylenemezse de M.Ö 1500-400 yılları arasından yazıya geçirildiğini dikkate aldığımızda, Hz. İbrahim’in ölümünden sonra yaklaşık beşyüz sene sonra yazıldığı anlaşılmaktadır. Alfabe ve yazı stillerinin değişimini de dikkate aldığımızda, bu metinlerin en azından orijinalliğinden bahsetmek oldukça güçtür. Tevrat’ın yazılış sürecine ve dil özelliklerine bakıldığında dönemsel siyasi ve kültürel etkenlerin izlerini görmek mümkündür. Tevrat’ın yazıldığı dönemde tanrı kavramı iki farklı anlamda kullanılmaktaydı. Bunlardan bir tanesi yaratıcı, diğeri ise güç ve otoriteyi elinde bulundurandır. Güç ve otoriteyi elinde bulunduran ise genel de iktidar sahibi olan krallardır ve Tevrat’ın yazılım sürecinde tanrı kavramı daha çok tanrı krallar için kullanılmıştır. Bu itibar ile vadedilmiş topraklar inancı o dönemin olaylarının yazıya geçirilirken Tevrat yazarlarının tarihsel olayları dini bir kurgu ile yeniden yazmaları sonucu oluşmuş olmalıdır. Aslında bu durum Hz. İbrahim’in inancı olan soyut yaratıcı inancından bir sapma olarak değerlendirilebilir. Dini bir bakış açısı ile olaylara bakıldığında zaten tüm olayların tanrısal irade ile bir şekilde bağlantılı olduğu düşünüldüğünden böyle bir formülasyonun yapılması zor olmamış olmalıdır. Ancak bu olaylar yazıya geçirilirken ilahi irade ile ilahi rıza arasındaki ayırıma dikkat edilmemiştir. Bunun bir sonucu olarak da olayların haklılık ve haksızlığına bakılmadan Allah’a izafesi sorunu yaşanmıştır. Vadedilmiş toprak ve benzeri tüm inançlar siyasi istismar dışında butür yanlış algıların eseridir. Esasen Hz. İbrahim Kuran-i Kerim’de işaret edildiği üzere evren üzerinde düşünerek somut tanrı inancından soyut Allah inancına ulaşmanın sembolik şahsiyetidir. Ancak soyut Allah inancı İslam düşüncesi içerisinde fıtri bir algıdır. Dolayısıyla soyut Allah inancının Hz. İbrahim ile başladığını ileri sürmek genel İslam öğretisi ile bağdaşmaz.

Vadedilmiş topraklar inancı Hristiyan ilahiyatının da önemli bir konusunu oluşturmaktadır. Vadedilmiş toprakları konusu İncil’de bulunmasına rağmen, Hz. İbrahim’in soyu ve mirasçıları konusunda çok farklı bir yaklaşım ortaya konmuştur. Bu yaklaşıma göre Hz. İbrahim’in mirasçıları (Galatians 3:29)’da belirtildiği gibi Hz. İsa’ya tabi olanlardır. İlgili kısım şöyledir: “Eğer Mesih’e aitseniz, İbrahim’in soyundansınız, vaade göre de mirasçısınız.”

Müslüman düşünürlerin çoğunluğuna göre ise Hz. İbrahim’in mirasçıları, Arapların soyunun geldiğine inanılan Hz. İbrahim’in oğlu İsmail’dir. Bu bağlantı ile kendilerini Hz. İbrahim’in mirasçıları saymaktadırlar. Hz. İbrahim’in eşi Hacer’in Türk olduğu inancına bakıldığında da Türklerin de Hz. İbrahim’in mirasçıları olduğu söylenebilmektedir.

Hz. İbrahim’in toprak olarak mirasının sınırları konusunda da bir uzlaşı bulunmamaktadır. Çünkü Tevrat’a göre Allah farklı dönemlerde İbrahim soyundan gelenlerle farklı antlaşmalar yapmıştır. Bir görüşe göre bu topraklar içerisinde Hindistan da vardır. Elimizdeki Tevrat’ta vadedilmiş topraklar Mısır’daki Nil Nehri’nden Türkiye’deki Fırat Nehrine kadar uzanan bir bölgeyi içermektedir (Genesis 15:18). Öyle anlaşılıyor ki vadedilmiş topraklar inancı tarihi ve siyasi şartlara göre değişime uğramıştır.

Nitekim Hristiyan dini gruplardan olan Mormonlar Amerika’nın işgalini meşrulaştırmak için de Amerika topraklarını vadedilmiş topraklar olarak göstermeye çalışmışlardır. Mormonlara göre vadedilmiş topraklar, Amerika kıtasıdır. Mormonlar, İsa’nın ikinci gelişinin Amerika’da olacağına ve buranın Tanrı’nın seçtiği kutsal bir yer olduğuna inanırlar. Mormon inancına göre, İbrahim’in soyundan gelen Lehi adlı bir adam, M.Ö. 600 yılında Kudüs’ten ayrılarak Amerika’ya göç etmiştir.

Kuran-i Kerim’de vadedilmiş topraklara vurgu yapılmış olmasına rağmen sınırları ile ilgili hiçbir bilgi verilmez ve bu vaadin etnik bir gerekçeye değil imani bir hale bağlı olduğu bundan dolayı da yeryüzünün mirasçılarının salih insanlar olduğu belirtilir (Enbiya 105). Ayrıca İslam inancında etnik bir üstünlük ileri sürülmesi de mümkün değildir. Tüm bu inançların özünün İslam olduğu, İslam’ın da aslının Allah’ın insanı yaratmasıyla birlikte fıtratına ve evrene koyduğu yönlendirici yasalar olduğunu dikkate aldığımızda da bu tür bir inanç ya da yorumun İslam düşüncesi içerisinde savunulamayacağı da açıktır. Tüm bu açıklamalar ışığında Tevrat, İncil veya Kuran-i Kerim’deki genel adalet ve ahlak ilkelerine bakıldığında vadedilmiş toprak inancının haksız işgalleri meşrulaştırıcı politikalara meşruiyet kazandıracak şekilde yorumlanması mümkün değildir. Günümüz devletler hukuku ilkeleri ışığında da böyle bir iddia değerlendirildiğinde, bunun uluslararası hukuk kurallarıyla çeliştiği açıktır. Ayrıca butür inanç ve bu inançlara bağlı politikalar geçmişte ve bugünlerde de görüldüğü üzere insanlığa çok ağır bedeller ödetmiş, dinin genel ahlaki ilkelerinin tahribine yolaçmıştır. Sonuç olarak da Filistin-İsrail sorununun bütür dinlerin ve insanlığın genel fıtratına aykırı yorumlara dayalı olarak çözümlenmesi mümkün değildir. Bu sorunun dinlerin genel ahlak kuralları ve de uluslararası hukukun genel kabul gören jus cogens kuralları ışığında çözülmesi gerekmektedir.