Türkiye Yerel Seçim Sonuçları ve Muhtemel Gelişmeler
Sonuçları merakla beklenen 2014 Türkiye yerel seçimleri bitti ve yeni bir siyasi döneme girildi. Bu seçimler artık Türkiye’de kriz yaratma siyasetinin tutmadığı mı yoksa Türkiye seçmenlerinin yolsuzluk iddiaları konusunda yeteri kadar duyarlı olmadığı mı tartışılmalarını gündeme getirdi.
Muhalefetin seçim stratejisine bakıldığında dört ana adımdan oluştuğunu görürüz. Bunlardan birincisi Gezi Olaylarına dayanarak iç karmaşa yaratmaktır. Bu konu da oldukça başarılı olundu; ancak istenilen sonuç alınamadı. Stratejinin ikinci ayağı ise ekonomik istikrarı sarsmaktı. Aslında bu adım Gezi olayları ile paralel sürdürüldü ve kısmen başarılı olundu. Üçüncü adımın ise AKP’nin dindar tabanının da vicdanında, yine dindar bir aktör olan cemaat ile bu stratejiye meşruiyet kazandırmak olduğu gözüküyor. Gezi olayları ve Fetullah Gülen siyasi olayları ile yaratılmaya çalışılan siyasi dalgalar öyle gözüküyor ki Başbakan Erdoğan’ın karizmatik liderliği ile ekonomideki başarısının duvarlarına çarparak geri döndü. Ekonomik istikrarı sarsma konusunda, muhalefetin stratejisi kısmen başarılı olarak döviz, faiz ve enflasyonda belli bir yükseliş sağlandı. Ancak seçim sonuçları tüm bur stratejilerin başarısızlığa uğramasına neden oldu. Eğer muhalefet bu stratejisinde başarılı olsaydı, Cumhurbaşkanlığı ve genel seçimler bitene kadar bu strateji ile siyasete devam edecekti. Yine Ankara ve İstanbul da CHP ve MHP’nin AKP’ye karşı işbirliği yapmış olduğu gözükmektedir. Bu da AKP’yi bu merkezlerde başarısızlığa uğratıp, düşüşünü devam ettirme stratejisinin bir parçasıydı ve dördüncü adımı oluşturmaktaydı.
Başbakan Erdoğan ise muhalefetin yolsuzluk stratejisine karşı olarak ekonomik gelişmeleri delil gösterip, yolsuzluğun olduğu bir ülkede bu tür ekonomik gelişmelerin olamayacağı söylemini geliştirdi. Gezi Olayları stratejisi ve cemaatin saldırılarına karşı da milli güvenlik ve egemenlik argümanlarını geliştirdi. Seçim sonuçları, Türkiye seçmeninin yolsuzluk iddialarını yeteri kadar inandırıcı bulmadığını; dolayısıyla AKP iktidarına değil de muhalefete güven sorunu yaşadığının mesajını verdi. Bu durum bazı usulsüzlük ya da yolsuzlukların yapılmadığı anlamına gelmemekle birlikte, bu iddialarının reel ekonominin yansımalarından daha güçlü olmadığını; muhalefetin yolsuzluk ya da usulsüzlük yapıldığı iddialarının doğru bir yönü olsa bile bunun AKP’nin sistematik ve bir bütün olarak bunlara bulaştığı şeklinde algılanmadığını göstermektedir.
Bu seçimlerin ardından Cumhurbaşkanlığı, ardında da genel seçimlerin yapılacak olması siyasi dalgalanmanın bir süre daha devam etmesini gerekli kılmaktadır. Çünkü muhalefetin bu süreçte yeni bir argümanla seçmenin karşısına çıkıp, seçmeni ikna etmesi oldukça zor gözükmektedir. Ancak yolsuzluk argümanı ile de çok daha ileri gidemeyeceği açıktır. Dolayısıyla Türkiye’de artık bir iktidar değil muhalefet sorunu yaşanacaktır. Özellikle yıllarca birbiri ile en acımasız siyasi mücadeleyi yürütmüş olan CHP ve MHP’nin İstanbul ve Ankara’da işbirliği yapmış olması, bu partilere ideolojik bağlarla bağlı olan tabanlarında büyük bir hayal kırıklığı yaratmış ve siyasi temel dinamiklerini sarsmıştır.
Yerel seçimlerin ardından para piyasalarındaki olumlu gelişmeler, seçmenin verdiği kararın ne kadar isabetli olduğunu kanıtlamaktadır. Hemen seçimin ardından TL’nin değer kazanması borsa değerlerinin büyük bir yükseliş göstermesi bu isabetli kararın ilk meyveleri olmuştur. Yakın zamanda doğal olarak faizlerde tekrar bir düşmenin olması kaçınılmaz gözükmektedir. Erdoğan’ın Merkez bankasına çağrısı bunun sinyalini vermiştir. Bu olumlu gelişmeler doğal olarak Erdoğan’ın rakipsiz bir şekilde cumhurbaşkanlığına gitmesinin yolunu açmıştır. Muhalefetin ortak cumhurbaşkanı düşüncesi bu süreçte bir fayda vermeyecektir. Aksine bu tür bir söylemin sürdürülmesi ideolojik temelli argümanlar üzerine kurulu olan CHP ve MHP siyasi tabanlarının daha da fazla kopmalara yol açabilir. Bu durum iktidar açısından olumlu olmakla birlikte demokrasinin sağlıklı yürümesi açısından bazı riskler de taşımaktadır.
Öyle gözüküyor ki, Türkiye’de mevcut muhalefetin demokrasinin sağlıklı yürümesi için üzerine düşen misyonu gerçekleştirmesi oldukça güç gözükmektedir. Bu ise iktidarın daha keyfi davranabilme olasılığını güçlendirmektedir. Şu anda Türkiye siyasetinin kilit isminin Başbakan Erdoğan olduğu aşikârdır. Dolayısıyla Sayın Erdoğan’ın tercihleri muhalefetin de geleceğini belirleyici olacaktır. Yerel seçimlerde sağlanan % 45’in üzerindeki başarı Erdoğan için Cumhurbaşkanlığının kapılarını sonuna kadar açmıştır. AKP’nin tüzüğünde bir değişikliğe gidilmediği takdirde Erdoğan için siyaset dışı kalmak ile Cumhurbaşkanlığına geçmek arasında bir tercih yapmak zorunda kalacaktır. Erdoğan’ın açıklamalarına baktığımızda, Cumhurbaşkanlığını tercih edeceği yönündeki sinyaller daha güçlü olarak gözükmektedir. Bence Türkiye halkı yerel seçimler esnasında hem şahsı hem ailesi ve yakınları doğrudan hedef alınmasına rağmen halktan aldığı bu destek, halkın Cumhurbaşkanlığı seçimleri tercihi için de bir sinyaldir. Zaten muhalefet de bu seçimlerden sonraki adımın Cumhurbaşkanlığı olduğunu bildiği için, bu adımı engelleme adına elindeki kozları sonuna kadar kullanmıştır. Ancak bu aşamadan sonra Erdoğan’ın cumhurbaşkanlığına geçmesi, muhalefet açısından daha da faydalı olabilir.
Sayın Erdoğan’ın cumhurbaşkanlığına geçmesi durumunda AKP’nin yeni bir sürece girmesi ve buna bağlı olarak da muhalefetin yeniden yapılanması mümkün olacaktır. Bu süreçte AKP’nin kendi muhalefetini yaratması da mümkündür. Erdoğan’ın Cumhurbaşkanlığına geçmesi durumunda, yerini kimin doldurabileceği yavaş yavaş AKP içinde de daha sesli olarak tartışılmaya yakında başlayacaktır. Erdoğan’ın yerel seçim sürecinde sesi kesildiğinde Konya Mitingine kendi yerine Dışişleri Bakanı Ahmet Davudoğlu’nu göndermiş olması ve Konya’da AKP’nin çok yüksek bir başarı sağlaması, Erdoğan’ın halefinin Davudoğlu olacağı sinyali gibi değerlendirilebilir. Davudoğlu tercihi, iç ve dış siyasi projelerin gerçekleştirilmesi için doğru bir tercih olarak gözükebilir; ancak parti içi dengeler açısından doğru bir tercih olup olmadığı zaman içerisinde görülecektir. Ayrıca komşularla sıfır sorun siyasetinden Suriye ile neredeyse çatışma durumuna gelinmesi, dış siyasetteki başarısı konusunu da tartışılır hale getirdi. Tabii ki, Erdoğan sonrası için kulislerde adı dolaşanlardan birisi de Numan Kurtulmuş’tur. Kurtulmuş’un dezavantajı ise dışarıdan gelip sonradan AKP’ye katılmış olmasıdır. Tabii ki süreç içerisinde yeni isimlerin de ortaya çıkması muhtemeldir. Bu sebeple Erdoğan ve Gül’ün yakın zamanda cumhurbaşkanlığı için yapacakları görüşmeler, hem Erdoğan’ın halefi hem de Sayın Gül’ün siyasi geleceği konusunu aydınlığa kavuşturacaktır.
Erdoğan’ın Cumhurbaşkanlığına geçmesi durumunda yerine bırakacağı kişinin parti içi dengeleri koruyamaması durumunda AKP’de de KKTC’de Eroğlu-UBP ilişkilerinde yaşanan türden olayların yaşanması mümkündür. Öyle gözüküyor ki, Sayın Erdoğan’ın gelişi kadar gidişi de Türkiye siyasetinde çok güçlü etkiler yaratacaktır. Ancak demokrasilerde, şahısların geçici, halkın demokratik bilinci ve kendine olan güveninin varlığının ve kaderinin esas belirleyicisi olduğunu unutmamak gerekir.
Yusuf Suiçmez
Yusuf suiçmez's Blog 